|
Adaletin temel prensiplerinden en önde geleni şüphesiz süratli ve
ekonomik olmasıdır. Bu husus yargı faaliyeti açısından Anayasa’mızın 141/son
maddesinde “Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle
sonuçlandırılması, yargının görevidir.” şeklinde hükme bağlanmıştır. Ancak
günümüze baktığımızda merkez ve taşra teşkilâtında çalışmaların yoğun emek
harcanarak yapıldığı, çok sayıda belge ve kayıt kullanıldığı görülmektedir.
Bunun ise, zaman ve emek kaybına neden olduğu, işlemleri daha da masraflı
hale getirdiği ve hata riskini arttırdığı bir gerçektir.
Ayrıca yargı faaliyetini icra eden birimlerimizin son yıllarda içinde
bulunduğu durum, herkes tarafından bilinen gerçektir. Ekonomik krizlerinde
etkisiyle artan ağır iş yükü, personel sayısındaki yetersizlik, haberleşme
ve bilgi alışverişinde yaşanan aksaklıklar, harici birimlerden gelmesi
gereken bilgilerin geç gelmesi ve teknolojik imkanlardan yoksun olması gibi
nedenlerle, yargı faaliyeti çok yavaş işlemektedir. “Geç kalınmış adalet,
adalet değildir” ilkesinden yola çıkarak, devletin vatandaşına zamanında
adalet dağıtabilmesi en önemli görevlerinden biridir. Bu görevi yerine
getirebilmenin yegane yolu da bilgi toplumu içerisinde yer alabilmektir.
Bilgi toplumu düşüncesi karşımıza e-devlet kavramı olarak çıkmaktadır.
Adalet Bakanlığı olarak “e-devlet” sisteminin bir parçası olacak olan
“e-adalet” sisteminin kurulması için, Yüksek Yargı Organları ve yargı için
bilgi temininde vazgeçilmez özellikte bulunan kurumlar da sisteme dahil
edilerek, Adalet Bakanlığı Merkez teşkilatı ile birlikte tüm mahkemeler,
cumhuriyet başsavcılıkları, adli tıp ve icra dairelerini içine alacak
şekilde bilgisayar ağı kurma bu sayede Bakanlık merkez ve taşra birimleri
arasında bilgi alışverişinin elektronik ortama taşınması, vatandaşa internet
üzerinden hizmet sağlanması, harici birimlerden beklenen bilgilerin
istenilen zamanda sistem tarafından hazır edilmesi(Örneğin; mahkemelerin
ihtiyaç duyduğu nüfus bilgilerinin MERNİS’ten veya soruşturma dosyalarının
POLNET’ten alınması gibi.), gibi hedeflerle UYAP’nin gerçekleştirilmesi
çalışmaları başlatılmıştır.
UYAP’ın ana amacı, zaman kaybetmeden adaletin yerine getirilerek vatandaşın
mağdur olmasını engellemek, Türkiye Cumhuriyeti Adli Sisteminin işleyişinin
güvenirliğini ve doğruluğunu koruyarak sisteme hız kazandırmaktır. Yargıtay
Bilgi Sisteminin de UYAP kapsamına alınmasıyla, adliyelerde başlayan süreç
kesintiye uğramadan ve zaman kaybedilmeden devam edecek, böylece teknoloji
adaletin hizmetinde olacaktır.
Bu kapsamda UYAP, Adalet Bakanlığı ve bağlı kuruluşları bünyesinde yürütülen
faaliyetlerin ve yargı sistemi ile ilgili işlevlerin bilgisayar yardımıyla
tam entegre bir şekilde otomasyona geçirilmesidir.
Program, içinde yargının hızlanması için "Karar Destek Sistemi" ve "Bilgi
Bankası" barındıracak şekilde tasarlanmıştır. Karar destek sisteminde;
hakimin karar verebilmesi için gerekli her türlü dokümanın en kısa sürede
sağlanması, usûl hatalarından kaynaklanan bozmalarının önüne geçilerek
yargının hızlanması hedeflenmektedir. Bu suretle yargı hak ettiği seviyeye
kavuşacaktır.
Adalet teşkilatı olarak UYAP ile vatandaşlarımızın duruşma tarihini öğrenmek
için adliyeye gitmesine gerek kalmayacaktır. Avukatların bürolarından dava
açması, harç yatırması, dilekçe vermesi ve dava dosyalarına yetkileri
çerçevesinde ulaşması sağlanacaktır. Bakanlığımıza bağlı personelimizin,
bilgisayar teknolojisi ile tanışarak bilgi toplumunun birer üyesi olması
sağlanacaktır.
UYAP ile yargının işleyişine sürat ve güven kazandırmak sureti ile
devletimizin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde yargının işleyişinden
kaynaklanan tazminatlara mahkum olmasına son verilecektir. Bu şekilde
devletimizin uluslararası platformda itibarı sarsılmayacak ve Avrupa
Birliğine girme yolunda Adalet Bakanlığı olarak üzerimize düşen görevi
yerine getirmiş olacağız.
Amacımız, bilgi toplumunun bir parçası olarak, vatandaşımıza hakkettiği
hizmeti hızlı ve güvenli bir şekilde sunmaktır. |
|
Merkez Teşkilat
·Merkez ve taşra teşkilatındaki veriler bilgisayar ortamında takip edilmekte ve
istenildiği şekilde istatistiksel bilgilere doğru ve hızlı ulaşılabilmektedir.
(Örneğin:suç haritaları)
·Doğru bilgiye en kısa zamanda ulaşılarak doğru kararlar alınıp sevk ve idare
fonksiyonu gerçek manasıyla icra edilebilmektedir.
Cumhuriyet Savcılıkları
·Cumhuriyet Savcılıklarında gerçekleştirilen tüm işlemler bilgisayar
kullanılarak yapılabilecektir.
·Nüfus ve sabıka kayıtlarına her an erişilebilecektir.
·Ön ödeme, zamanaşımı, içtima, müddetname ve para cezasının hapse
çevrilmesi,…vb. savcılık işlemlerinde her türlü kullanım kolaylığı sağlanarak
işlemlerin daha hızlı ve doğru yapılması sağlanacak ve bu bilgiler üzerinde
arama ve sorgu yapılacaktır.
·Her türlü yazışmalar ve ilamatlar sistem üzerinden elektronik olarak
gerçekleştirilecektir.
·İddianame düzenlenmesi, duruşma sonrası işlemleri ve temyiz işlemleri sistem
üzerinden gerçekleştirilebilecektir. Bu işlemler için kullanıcılar örnek
şablonlar hazırlayabilecektir.
·Savcılıkta tutulan tüm bilgilerin tek ve entegre bir bilgi bankasında
tutulması sayesinde her türlü geriye dönük sorgulamalar ve istatistiksel veriler
alınabilecektir.
·Delillerin hızlı ve sağlıklı bir biçimde toplanması mümkün olacaktır.
·Yakalama ve gözaltı süreleri merkezi olarak denetlenerek insan haklarının
korunması sağlanacaktır.
Mahkemeler
· Hazırlık aşamasında (savcılıkta) girilen bilgiler tekrar girilmeyecektir.
· Nüfus, sabıka, tapu,…vb. kayıtlar ile mahkeme kararları davanın açıldığı anda
getirtilebilecektir.
· Duruşma sırasında dahi en güncel mevzuata ve içtihatlara anında
erişilebilecektir.
· İstinabeler, talimat ve yazışmalar ağ üzerinden elektronik olarak ve anında
gönderilebilecektir.
· Dosyadaki tüm bilgiler veritabanına girileceğinden dosya incelemeleri yetkiler
dahilinde bilgisayar kullanılarak yapılabilecektir.
· Yargılama sırasında olası usul hatalarının önlenmesi, diğer hataların en aza
indirilmesi amacıyla “Karar Destek Sistemleri” kullanıcıların hizmetine
sunulacaktır.
· Üst dereceli mahkemelere dosya gönderilmesi ve dosyanın yerine iadesi
işlemleri tamamen elektronik ortamda yapılabilecektir.
· Talimatlar ve müzekkereler elektronik ortamda taşra teşkilâtı birimleri
arasında kolaylıkla dolaştırılabilecektir.
· Görevleri itibari ile yapmak zorunda oldukları işleri daha kolay ve hata
riskini en aza indirerek gerçekleştirebilecektir,
· Dosya arama işlemleri kolaylaştırılarak zaman kaybedilmeyecektir,
· Dosyaların kayıt işlemleri ile veri girişleri daha hızlı ve kolay
yapılabilecektir,
· Bakanlık internet sisteminde her birim kendi internet sayfasında gereken
düzenlemeleri yapabilecektir,
· Doküman Yönetim Sistemi ile evraklar anında gerekli makamlara ulaşabilmekte ve
bu şekilde evrakların ulaştırılması ile kaybedilen zaman kazanılacaktır,
· Yargı birimlerinin karar vermesi hızlanacaktır,
· Sistem, kullanıcıların ihtiyaç duydukları her türlü bilgiye, doğru, güncel ve
anında ulaşmaları sağlanacaktır,
· Yargı sürecinde karar verilmesini destekleyecek sorgulamalar yapılabilecektir,
· Hakim ve savcıların çalışma ortamı dışından belirlenen yetkiler dahilinde
güvenli bir şekilde dosyalarına erişimi, akıllı kart (smart card) ile
kullanmaları sağlanacaktır,
· Kullanıcılar istedikleri şekilde sorgulama yaparak, örneğin, bir dosyanın
numarasına göre veya taraflardan birinin bilinen bilgisine göre arama yaparak,
istenilen konuda rapor alınması sağlanacaktır,
· İddianame düzenlenmesi, duruşma ve temyiz işlemleri sistem üzerinden
yapılacak, bu işlemler için kullanıcılar örnek şablonlar hazırlayabilecektir,
· Personel takibi yapılabilecektir,
· Personelin bilgisayar konusunda alınan eğitimlerle gelişmesi sağlanacaktır,
· Sistemdeki tüm veriler tek bir yerde toplanmakta ve bu verilere hızlı, güvenli
bir şekilde ulaşılacaktır,
· Kamu kurum ve kuruluşları ile entegrasyona gidilerek bilgi ve belgeler güvenli
ve hızlı bir şekilde bilgisayar sistemi üzerinden sağlanmaktadır. Bu entegrasyon
sayesinde, kurum ve kuruluşlar adli makamlardan istedikleri bilgilere kolaylıkla
ulaşabilecektir,
· Delillerin hızlı ve sağlıklı bir şekilde toplanması sağlanacaktır,
· Hazırlık aşamasında (Savcılık) girilen bilgiler tekrar girilmeyecektir,
Adalet Komisyonları
· Adliye ve mülhakatlardaki tüm kadroların süratli ve sağlıklı bir biçimde
takibi yapılarak personel hareketleri izlenecektir.
· Personelin tüm özlük haklarına ilişkin işlemler (izin, rapor, yetki, disiplin
vs.) elektronik olarak yapılacaktır.
· Tutulan tüm kayıtlar tek ve entegre bir veritabanında tutulacağından geriye
dönük her türlü arama ve sorgulamalar yapılabilecektir.
· Komisyonlar tarafından tutulan bütün kayıtların Personel Genel Müdürlüğündeki
kayıtlarla tutarlı olması ve bunların merkezden denetlenebilmesi sağlanacaktır.
· Hakim ve savcılar ile diğer personel yetkisi dahilinde, izin, Yargıtay
tarafından verilen notlar, yetki, diğer özlük bilgilerini öğrenme gibi
işlemlerini etkileşimli olarak elektronik ortamda gerçekleştirmekte,
· Merkez teşkilât ile taşra teşkilâtı arasındaki her türlü yazışma (personele
yapılması gereken tebligatlar, özlük haklarına ilişkin bildirimler, duyurular,
genelgeler, mütalaalar, ayrılış ve başlayış yazıları, komisyonlar ve
başsavcılıklar arasındaki tüm yazışmalar, vb.) elektronik ortamda UYAP
programları ile gerçekleştirilecektir.
Avukatlar ve Vatandaşlar
· Avukatlar UYAP güvenlik standartlarına uymak şartıyla dava açma, harç yatırma,
dilekçe verme, icra takibi, temyiz gibi işlemleri elektronik ortamda
yapılabilecek, yetkileri seviyesinde bürolarından dosya inceleyebilecektir.
· Vatandaşlara açık olması gerekli görülen bilgiler, internet aracılığıyla
açılacaktır(dosyaların hangi aşamada olduğu, özellikle temyiz aşaması, emsal
kararlara internet üzerinden erişilmesi, duruşma günlerinin internet ortamından
takibi gibi),
UYAP Genelinde
· Elektronik posta (e-mail) ve internet kullanımına imkan tanıyacak,
· Hukuki konularda ve istenen diğer konularda haber grupları ve sanal tartışma
ortamları oluşturulabilecek şekilde hazırlanacaktır.
Dokümantasyon Yönetimi
· Her türlü veri, bilgi ve belge akışı ile dokümantasyon yönetimi UYAP aracılığı
ile gerçekleştirilecektir.
· Evraklar için mümkün olan yerlerde otomatik yön tanımları yapılarak evrak
akışı hızlandırılacaktır,
· Yetki tanımları ve kanunlar çerçevesinde İş Akış Yönetimi sağlanacaktır,
· Doküman Yönetim Sistemi ile evraklar anında gerekli makamlara ulaşabilmekte ve
bu şekilde evrakların ulaştırılması ile kaybedilen zaman kazanılmakta,
Bilgi Bankası
· Mevzuat (kanun, tüzük, yönetmelik),
· İçtihatlar,
· Tebliğler
· Genelgeler,
· Mütalaalar,
· Emsal yazı ve metinler,
· Şablon yazılar,
· Benzeri bilgilere ve diğer bu tür yayınlara sistem üzerinden erişim mümkün
olmakta ve bunlar kronolojik olarak takip edilebilmekte,
Karar Destek Sistemleri
· Yargılama sırasında usul hatalarının önlenmesi, diğer hataların en aza
indirilmesi,
· Yargılamaya sağlık ve hız verilmesi,
· Adalete güven kazandırılması hedeflenmektedir. |